
Skala podatkowa, podatek liniowy czy ryczałt? Forma opodatkowania decyduje nie tylko o stawce podatku, ale też o składce zdrowotnej i o tym, czy w ogóle możesz rozliczać koszty – w tym raty leasingu samochodu lub maszyny. Poniżej zestawiamy trzy formy w 2026 roku i pokazujemy, kiedy która się opłaca.
Trzy formy opodatkowania w jednej tabeli
| Skala podatkowa | Podatek liniowy | Ryczałt ewidencjonowany | |
|---|---|---|---|
| Stawka | 12% do 120 000 zł dochodu, 32% nadwyżka | 19% od dochodu | od 2% do 17% od przychodu, zależnie od rodzaju działalności |
| Kwota wolna | 30 000 zł | brak | brak |
| Koszty (w tym leasing) | tak | tak | nie |
| Składka zdrowotna | 9% dochodu | 4,9% dochodu (z możliwością odliczenia w limicie) | kwota zryczałtowana zależna od progu przychodów |
| Wspólne rozliczenie z małżonkiem | tak | nie | nie |
Skala podatkowa – dla kogo
Skala jest korzystna przy niższych dochodach, bo dzięki kwocie wolnej 30 000 zł i stawce 12% realne obciążenie jest niewielkie. Dodatkowo możesz rozliczyć się wspólnie z małżonkiem i korzystać z ulg, np. na dzieci. Wadą jest wysoka stawka 32% od nadwyżki ponad 120 000 zł dochodu oraz składka zdrowotna 9% liczona od całego dochodu.
Podatek liniowy – przy wysokich dochodach i kosztach
Liniowy 19% zaczyna się opłacać, gdy dochód wyraźnie przekracza próg skali, a firma ma istotne koszty. Składka zdrowotna jest niższa niż na skali (4,9%), ale nie ma kwoty wolnej ani wspólnego rozliczenia z małżonkiem. To częsty wybór w firmach, które leasingują samochody i maszyny – raty leasingu obniżają dochód, a więc i podatek.
Ryczałt – prosty, ale bez kosztów
Na ryczałcie płacisz podatek od przychodu, bez odliczania kosztów. Stawka zależy od rodzaju działalności – np. 8,5% dla wielu usług, 12% dla części usług IT, 3% dla handlu. Ryczałt jest świetny, gdy koszty są niskie. Jeśli jednak planujesz leasing auta lub maszyny, pamiętaj, że raty leasingu nie obniżą podatku. Odliczysz najwyżej VAT, jeśli jesteś czynnym podatnikiem VAT.
Leasing a forma opodatkowania – przykład
Przyjmijmy firmę usługową z przychodem 300 000 zł rocznie, która bierze w leasing samochód dostawczy z ratą 3 000 zł netto miesięcznie, czyli 36 000 zł rocznie. Na podatku liniowym raty obniżają dochód i podatek o około 6 840 zł rocznie (19% × 36 000 zł), a dodatkowo zmniejszają podstawę składki zdrowotnej. Na ryczałcie podatek się nie zmienia, bo koszty nie są uwzględniane. Dlatego przed dużą inwestycją w leasing warto przeliczyć z księgową, czy zmiana formy opodatkowania od nowego roku nie będzie korzystniejsza. Więcej o rozliczaniu rat przeczytasz w artykule jak księgować leasing.
Jak i kiedy zmienić formę opodatkowania
Formę opodatkowania na dany rok zmieniasz w CEIDG do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągniesz pierwszy przychód w tym roku. Jeśli pierwszy przychód pojawi się w grudniu, termin upływa z końcem roku podatkowego. Jeżeli nic nie zgłosisz, w kolejnym roku zostajesz przy obecnej formie.
Najczęstsze pytania
Czy na ryczałcie mogę rozliczyć leasing samochodu?
Nie w podatku dochodowym – ryczałt nie uwzględnia kosztów. Jeśli jesteś czynnym podatnikiem VAT, możesz odliczyć VAT z faktur leasingowych na zasadach ogólnych.
Która forma jest najlepsza dla nowej firmy?
Przy niskich dochodach na starcie często wygrywa skala dzięki kwocie wolnej. Przy usługach z małymi kosztami – ryczałt. Gdy spodziewasz się wysokiego dochodu i dużych kosztów, np. leasingu – podatek liniowy.
Czy mogę zmienić formę opodatkowania w trakcie roku?
Co do zasady nie. Zmiana działa od początku roku podatkowego, a zgłasza się ją w CEIDG w terminie opisanym wyżej.
Leasing dopasowany do Twojej formy opodatkowania
W Avanti Finance porównujemy oferty wielu firm leasingowych i pomagamy dobrać rodzaj leasingu do sytuacji podatkowej – operacyjny, finansowy lub konsumencki. Wstępną ratę policzysz w kalkulatorze leasingowym, a pełne zestawienie przygotujemy po zamówieniu bezpłatnej oferty. Kwestie podatkowe zawsze potwierdź z księgową.